Thu hồi sách “Chuyện với Thanh” của cựu CEO FPT Nguyễn Thành Nam

Nhà xuất bản Hội Nhà văn vừa phát đi thông báo khẩn, chính thức dừng phát hành và thu hồi toàn quốc cuốn sách “Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng” của tác giả Nguyễn Thành Nam (cựu Tổng Giám đốc FPT). Quyết định ban hành đầu tháng 6/2026 theo yêu cầu trực tiếp từ Cục Xuất bản. Nguyên nhân xuất phát từ những sai sót nghiêm trọng về dữ liệu lịch sử và cách diễn đạt gây tranh cãi, làm dấy lên làn sóng phản ứng mạnh mẽ từ dư luận.

Lệnh thu hồi khẩn cấp và lời xin lỗi từ Nhà xuất bản

Vào sáng ngày 10/6/2026, trên các kênh thông tin chính thức, Nhà xuất bản Hội Nhà văn đã ban hành quyết định đình chỉ lưu hành toàn bộ đối với tác phẩm “Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng”. Đây là kết quả tức thời sau quá trình rà soát toàn diện nội dung ấn phẩm, được thực hiện khi cơ quan này tiếp nhận hàng loạt phản ánh gay gắt từ độc giả, giới nghiên cứu chuyên môn và các cơ quan báo chí.

Theo tài liệu chính thức, Cục Xuất bản, In và Phát hành (trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã trực tiếp gửi văn bản chỉ đạo. Cơ quan quản lý nhà nước đặt ra yêu cầu kiên quyết: Hội Nhà văn Việt Nam phải lập tức xử lý sự cố, đồng thời làm rõ trách nhiệm của các cá nhân và tập thể liên quan đến quy trình thẩm định.

Đại diện Nhà xuất bản Hội Nhà văn đã thẳng thắn thừa nhận ấn phẩm tồn tại nhiều lỗ hổng lớn. Cụ thể, tác phẩm vướng phải những “hạn chế, thiếu sót trong công tác biên tập, thẩm định và kỹ thuật thể hiện nội dung”. Trọng tâm của sai phạm nằm ở mức độ thiếu chuẩn xác của các dữ liệu lịch sử và những nhận định chủ quan từ phía tác giả. Đơn vị này đã công khai nhận trách nhiệm và gửi lời chân thành xin lỗi đến toàn thể bạn đọc.

Hiệu ứng “domino” truyền thông và sự phẫn nộ của dư luận

Trước khi lệnh thu hồi chính thức được ban hành, tác phẩm của ông Nguyễn Thành Nam đã châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng truyền thông trên diện rộng. Xuyên suốt những ngày đầu tháng 6/2026, các nền tảng mạng xã hội tại Việt Nam chứng kiến một làn sóng tẩy chay và chỉ trích kịch liệt.

Nhiều độc giả cho rằng cuốn sách đã sử dụng lối hành văn thiếu chuẩn mực. Những cách tiếp cận mới lạ của tác giả bị đánh giá là đi quá giới hạn, dẫn đến việc diễn giải lịch sử một cách “chưa phù hợp”, đặc biệt là khi đề cập đến các nhân vật và biểu tượng lớn của dân tộc.

Đỉnh điểm của sự việc diễn ra vào ngày 4/6/2026, khi báo Nhân Dân đột ngột gỡ bỏ hai bài viết mang tính chất giới thiệu về cuốn sách là “Chuyện với Thanh: Cách tiếp cận mới về lịch sử cho bạn đọc trẻ” và “Từ lịch sử đến bản lĩnh ra khơi”. Động thái này ngay lập tức kích hoạt một hiệu ứng domino trong giới truyền thông. Hàng loạt cơ quan báo chí lớn khác như Sài Gòn Giải Phóng, Pháp luật Plus, và Quân đội Nhân dân cũng đồng loạt ẩn toàn bộ các bài viết liên quan để kiểm soát rủi ro thông tin.

Tham vọng “kể mới” lịch sử của vị cựu CEO công nghệ

Tác giả của cuốn sách gây tranh cãi này là Tiến sĩ Nguyễn Thành Nam (sinh năm 1961), một tên tuổi không xa lạ trong giới công nghệ và giáo dục. Ông là thành viên sáng lập Tập đoàn FPT, cựu Tổng Giám đốc FPT và hiện đang giữ chức vụ Phó Chủ tịch HĐQT Trường Đại học FPT.

Ra mắt vào cuối tháng 3/2026, tác phẩm dày 304 trang được trình bày dưới hình thức đối thoại giữa một sinh viên tên Thanh và một người thầy. Tại buổi họp báo ra mắt, ông Nam từng chia sẻ rằng ý tưởng cuốn sách bắt nguồn từ sự kiện ông gặp bế tắc khi công tác tại Thung lũng Silicon năm 2002. Việc tình cờ đọc một cuốn sách lịch sử của sử gia người Mỹ William J. Duiker đã tạo động lực cho ông.

Từ nguồn cảm hứng đó, ông Nam ấp ủ tham vọng dùng một góc nhìn mới mẻ, hiện đại hơn để giúp thế hệ trẻ tiếp cận lịch sử. Tuy nhiên, ranh giới giữa sự “sáng tạo” và tính “chuẩn mực” đã bị phá vỡ, biến một dự án cá nhân trở thành một sự cố xuất bản nghiêm trọng.

Bước tiếp theo: Thanh lọc thị trường và truy cứu trách nhiệm

Tác động tức thời của lệnh thu hồi đã và đang diễn ra gắt gao trên toàn quốc. Tính đến thời điểm hiện tại, các hệ thống nhà sách lớn và nền tảng thương mại điện tử đã đồng loạt gỡ bỏ sản phẩm, dừng mọi giao dịch đối với “Chuyện với Thanh”. Các đơn vị bán lẻ đang khẩn trương rà soát kho bãi và tiến hành chính sách hoàn tiền cho những độc giả đã thanh toán trước.

Trong giai đoạn tiếp theo, trọng tâm xử lý sẽ hướng về khâu kiểm điểm và siết chặt quản lý:

• Đối với Nhà xuất bản Hội Nhà văn: Cục Xuất bản yêu cầu tổ chức các phiên họp kiểm điểm nghiêm khắc, đưa ra hình thức xử lý kỷ luật đối với đội ngũ biên tập viên và lãnh đạo trực tiếp phê duyệt bản thảo.
• Đối với tác giả: Ông Nguyễn Thành Nam và đơn vị liên kết hiện đang phải phối hợp với cơ quan chức năng để khắc phục triệt để hậu quả của việc phát hành.

Sự kiện này tiếp tục trở thành một hồi chuông cảnh báo đắt giá cho ngành xuất bản trong nước về quy trình kiểm duyệt nội dung, đặc biệt là đối với các ấn phẩm khai thác đề tài lịch sử và chính trị.